Zwangeren en borstvoeding

Oplossing status: 
Goedgekeurd door Inspectie SZWGoedgekeurd door Inspectie SZW
Beschrijving oplossing: 

Zwangere medewerksters en medewerksters die borstvoeding geven verdienen extra zorg omdat er risico's zijn in verband met de zwaarte van het werk, de werktijden en risico’s door gevaarlijke stoffen, infectieziekten en biologische agentia.

De maatregelen die de huisartspraktijken en -posten moeten nemen zijn:
  • inventariseren van de specifieke risico’s voor de zwangere en borstvoeding gevende medewerkers;
  • voorlichting geven aan de zwangere en borstvoeding gevende medewerksters over de bijzondere risico’s en de benodigde maatregelen;
  • rustruimte, afsluitbaar en met mogeijkheid om liggend te rusten; voorzien van stopcontact; in of in de directe nabijheid van de rustruimte is een koelkast; de rustruimte is bedoeld om te rusten en/of te kolven;
  • er zijn afspraken over de rust- en kolftijd (tot max. 1/8 deel van de werktijd);
  • er is in het werk voldoende mogelijkheid om staan en zitten af te wisselen, ten einde lang staan te voorkomen;
  • voorkom tillen voor zwangere medewerksters; als tillen onvermijdelijk is neem dan de volgende richtlijnen in acht:
    • gedurende de gehele zwangerschap en drie maanden daarna: minder dan 10 kg per tilhandeling;
    • vanaf week 20: gewichten van meer dan 5 kg niet meer dan 10 x per dag;
    • vanaf week 30: gewichten van meer dan 5 kg niet meer dan 5 x per dag.
  • voorkom hurken, knielen en bukken; in de laatste drie maanden > niet meer dan 1 uur per dag;
  • voorkom blootstelling aan gevaarlijke stoffen en biologische agentia tijdens gehele zwangerschap: zorg voor hygiënisch werken, vaccinatie tegen hepatitis B, polio, rode hond en kinkhoest; immunisatie voor hepatitis B moet een maand na de laatste injectie gecontroleerd worden;
  • stel zwangere medewerksters vrij van werkzaamheden waarbij agressie & geweld frequent voorkomt; overleg met de zwangere over situaties waarbij agressie & geweld incidenteel voorkomt;
  • bespreek periodiek de werkdruk van de zwangere of borstvoedende medewerkster; draag tijdig werk over bij het naderende verlof (voorkom een te hoge werkbelasting voor de collega's).

Zie ook de oplossing 'Zwangere en werktijd' voor tips ten aanzien van werktijd en nachtdienst.

Oplossing voor arborisico: 

Basisafspraken over arbo.

Minimum eisen: 

De werkgever moet het werk zodanig organiseren dat dit geen gevaren met zich meebrengt voor de zwangere medewerkster, haar zwangerschap en het ongeboren kind. Ook in de periode van borstvoeding mag het werk geen extra gevaren met zich meebrengen.

Tips: 

De ruimte voor rust van de zwangere en voor het geven van borstvoeding of kolven hoeft geen permanente ruimte te zijn, maar mag een ruimte zijn die, buiten dit gebruik, voor andere doeleinden in de huisartspraktijk of huisartsenpost gebruikt wordt, bijv. een onderzoekskamer.

Relevante wet- en regelgeving: 
  • Arbobesluit artikel 1.40
  • Arbobesluit artikel 1.41
  • Arbobesluit artikel 1.42

Een korte omschrijving en een link naar de volledige teksten van de artikelen staan onder het wettelijk kader van de risicogroep. 

Bronnen/achtergrondinformatie: 
Succes- en faalfactoren: 
  • Beschikbaarheid van een rustruimte met voldoende faciliteiten (bed/brancard, stopcontact, koelkast in de directe nabijheid).
  • Goede afspraken over de rust- en kolftijd.
Randvoorwaarden: 
  • De maatregelen kunnen pas getroffen worden wanneer de medewerkster kenbaar heeft gemaakt dat zij zwanger is.
  • De medewerkster is verplicht zich te houden aan de beschermende maatregelen.
Onderdeel van de Arbeidshygiënische Strategie: 
Individuele bescherming verplicht
Datum oplossing geplaatst: 
24 januari 2016
Trefwoorden: 
zwangere
zwangerschap
rustruimte
borstvoeding
kolven
tillen
hepatitis